Mục đích sử dụng
VSTEP: Chủ yếu phục vụ yêu cầu trong nước - ví dụ dùng để xét tốt nghiệp đại học hoặc đáp ứng tiêu chí tiếng Anh cho công chức, học cao học tại Việt Nam. Nhiều trường đại học yêu cầu sinh viên đạt chứng chỉ VSTEP (bậc 3-5) như điều kiện đầu ra tốt nghiệp, và một số cơ quan sử dụng VSTEP để nâng ngạch lương hoặc đánh giá trình độ ngoại ngữ của cán bộ.
IELTS: Được sử dụng cho các mục đích quốc tế - phổ biến nhất là du học, xét tuyển vào đại học ở nước ngoài, định cư hoặc làm việc ở nước ngoài. Nhiều đại sứ quán và trường đại học quốc tế yêu cầu IELTS như bằng chứng về khả năng ngôn ngữ khi xin visa du học, di trú. Ngoài ra, IELTS cũng hữu ích nếu muốn ứng tuyển vào các công ty đa quốc gia hoặc các mục đích cá nhân khác cần chứng minh trình độ tiếng Anh ở tầm quốc tế.
Phạm vi công nhận
VSTEP: Là chứng chỉ nội địa Việt Nam, được công nhận rộng rãi tại các trường đại học trong nước và một số cơ quan, tổ chức Việt Nam. Giá trị của VSTEP chủ yếu giới hạn trong phạm vi Việt Nam, chưa được các tổ chức giáo dục hay doanh nghiệp nước ngoài chính thức thừa nhận. (Nói cách khác, VSTEP phù hợp để dùng trong nước, nhưng không dùng được cho thủ tục du học, định cư hay nộp hồ sơ ra nước ngoài).
IELTS: Là chứng chỉ quốc tế uy tín, được công nhận bởi hơn 10.000 tổ chức giáo dục, công ty và cơ quan chính phủ trên toàn cầu, tại hơn 140 quốc gia. Điểm IELTS có giá trị ở hầu hết mọi nơi trên thế giới, do đó phù hợp cho các hồ sơ du học, xin visa, ứng tuyển quốc tế. Tại Việt Nam, IELTS cũng được nhiều trường đại học, nhà tuyển dụng chấp nhận song song với các chứng chỉ nội bộ.
Độ khó và yêu cầu kỹ năng
VSTEP: Nội dung đề thi bám sát chương trình tiếng Anh phổ thông và tình huống quen thuộc, tập trung vào khả năng sử dụng tiếng Anh thực tế. Nhờ vậy, VSTEP được đánh giá là dễ đạt điểm hơn so với IELTS, ít đòi hỏi tư duy phản biện phức tạp. Kỳ thi VSTEP có 3 cấp độ (Bậc 3-5 tương ứng B1, B2, C1), thang điểm mỗi kỹ năng 0-10; thí sinh đạt trung bình 8.5/10 được chứng chỉ C1, mức này tương đương khoảng IELTS 6.5-8.0. Nhìn chung, để đạt mức độ giao tiếp khá (B2) qua VSTEP yêu cầu khoảng 6.0/10 điểm mỗi kỹ năng (tương đương IELTS ~5.5-6.0) - mục tiêu này tương đối dễ tiếp cận với nhiều người học Việt Nam nếu ôn luyện đúng trọng tâm.
IELTS: Đề thi IELTS có độ phân hóa rất cao, đòi hỏi thí sinh phải có vốn từ vựng, ngữ pháp phong phú và kỹ năng tư duy phản biện tốt mới đạt điểm cao. Bài thi gồm hai hình thức (Academic và General) nhưng nhìn chung nội dung mang tính học thuật nhiều, đặc biệt ở kỹ năng Đọc và Viết. Để đạt band điểm 6.5+ (thường yêu cầu đầu vào cao học hoặc du học), thí sinh cần khả năng hiểu và phân tích văn bản học thuật phức tạp, viết luận mạch lạc, và nói trôi chảy. Việc đạt điểm 8.0-9.0 IELTS đòi hỏi trình độ tiếng Anh rất xuất sắc (gần tương đương cấp độ C2) - đây là thách thức lớn mà ít thí sinh đạt được, thể hiện độ khó của kỳ thi này.
Cấu trúc bài thi
Cả hai kỳ thi đều kiểm tra đủ 4 kỹ năng Nghe, Nói, Đọc, Viết, nhưng cấu trúc cụ thể và hình thức thi có khác biệt:
- VSTEP: Tổng thời lượng khoảng 2 giờ 50 phút cho 4 kỹ năng. Cấu trúc bài thi VSTEP Bậc 3-5:
- Nghe: ~40 phút, gồm 3 phần với 35 câu hỏi trắc nghiệm. Thí sinh nghe đoạn thông báo, hội thoại ngắn và bài giảng học thuật rồi chọn đáp án.
- Đọc: 60 phút, 40 câu hỏi trắc nghiệm với 4 đoạn văn (~1.900-2.000 từ tổng cộng). Bài đọc đa dạng chủ đề từ đời sống đến học thuật, câu hỏi kiểm tra hiểu ý chính, chi tiết, suy luận,...
- Viết: 60 phút cho 2 bài viết: Bài 1 là viết thư/email (~120 từ, chiếm 1/3 điểm) và Bài 2 là viết luận (~250 từ, 2/3 điểm) trình bày quan điểm về một chủ đề xã hội.
- Nói: ~12 phút, 3 phần: Phần 1 hỏi đáp xã hội (trả lời 3-6 câu hỏi ngắn về các chủ đề quen thuộc), Phần 2 thảo luận giải pháp (chọn giải pháp tốt nhất và phản biện 2 giải pháp còn lại cho một tình huống giả định), Phần 3 trình bày chủ đề và thảo luận mở rộng. Nếu thi VSTEP trên máy tính, thí sinh nói qua micro và được ghi âm, không phỏng vấn trực tiếp như hình thức trước đây.
- IELTS: Tổng thời lượng ~2 giờ 45 phút cho 4 kỹ năng (chưa kể thời gian nghỉ giữa các phần). Cấu trúc bài thi IELTS (Academic/General):
- Listening (Nghe): ~30 phút nghe audio (4 phần, 40 câu hỏi) + 10 phút điền đáp án (đối với thi trên giấy). Bài nghe gồm các đoạn hội thoại đời thường, độc thoại hướng dẫn, đến đối thoại học thuật; dạng câu hỏi đa dạng (trắc nghiệm, điền từ, ghép thông tin...).
- Reading (Đọc): 60 phút, 40 câu hỏi với 3 bài đọc. IELTS Academic gồm các đoạn văn học thuật ~700-900 từ/bài; IELTS General dùng văn bản đời sống, công việc. Câu hỏi gồm trắc nghiệm, True/False/Not Given, nối tiêu đề, điền từ, v.v.
- Writing (Viết): 60 phút, 2 task. Task 1: ~150 từ - IELTS Academic yêu cầu mô tả/phân tích biểu đồ, bảng, sơ đồ...; IELTS General yêu cầu viết thư theo tình huống cho trước. Task 2: ~250 từ - viết bài luận trình bày quan điểm về một vấn đề xã hội hoặc học thuật. Task 2 chiếm trọng số điểm cao hơn task 1.
- Speaking (Nói): 11-14 phút, 3 part phỏng vấn trực tiếp với giám khảo. Part 1: hỏi đáp về các chủ đề cá nhân quen thuộc (quê hương, sở thích...); Part 2: trình bày 1-2 phút về một chủ đề bốc thăm (có 1 phút chuẩn bị); Part 3: thảo luận sâu hơn về chủ đề ở Part 2 với các câu hỏi mở rộng. (Hiện nay phần Nói IELTS có thể diễn ra trực tiếp hoặc qua gọi video với giám khảo, nhưng vẫn là hình thức tương tác trực tiếp, khác với VSTEP thi máy).
Hình thức thi: IELTS có cả hai hình thức thi trên giấy và thi trên máy tính (Listening, Reading, Writing) tùy lựa chọn thí sinh; riêng Speaking luôn có giám khảo người thật. VSTEP từ 2025 đã chuyển sang thi hoàn toàn trên máy tính tại các đơn vị được ủy quyền - thí sinh làm tất cả các kỹ năng trên máy, bao gồm thu âm phần Nói (không còn hình thức phỏng vấn trực tiếp).
Chi phí dự thi
VSTEP: Lệ phí thi rẻ hơn nhiều so với các chứng chỉ quốc tế, khoảng 1.200.000 - 1.800.000 VNĐ (tùy đơn vị tổ chức) cho một lần thi. Mức phí này phù hợp với sinh viên và người đi làm tại Việt Nam.
IELTS: Lệ phí thi cao, khoảng 4.7 - 5.3 triệu VNĐ (dao động tùy theo tỷ giá và đơn vị tổ chức BC/IDP) cho mỗi lần thi. Đây là chi phí khá lớn so với thu nhập trung bình, nên người học thường cần cân nhắc đầu tư nghiêm túc khi đăng ký thi IELTS. (Lưu ý: lệ phí IELTS Academic và General là ngang nhau; phí thi trên máy tính và trên giấy cũng tương đương).
Thời hạn hiệu lực
VSTEP: Không in rõ thời hạn trên chứng chỉ. Về nguyên tắc, giá trị lâu dài nhưng trên thực tế đa số đơn vị tại Việt Nam chỉ công nhận kết quả VSTEP trong khoảng 2 năm kể từ ngày thi. Ví dụ: quy định đào tạo thạc sĩ yêu cầu chứng chỉ ngoại ngữ (VSTEP) có thời hạn 2 năm tính đến lúc bảo vệ luận văn. Sau 2 năm, nhiều nơi đòi hỏi thí sinh thi lại để cập nhật chứng chỉ, trừ khi có quy định đặc biệt cho phép miễn. (Nếu đơn vị sử dụng không có yêu cầu về thời hạn, chứng chỉ VSTEP có thể được chấp nhận vô thời hạn, nhưng trường hợp này không phổ biến).
IELTS: Có giá trị trong 2 năm kể từ ngày thi trên toàn cầu. Sau 2 năm, kết quả IELTS hết hiệu lực chính thức; người có nhu cầu (du học, di cư, xin việc...) phải thi lại để lấy chứng chỉ mới. Đây là quy định thống nhất của hệ thống IELTS trên toàn thế giới.
Đối tượng phù hợp
VSTEP: Phù hợp với học sinh, sinh viên, giáo viên hoặc công chức trong nước cần chứng chỉ tiếng Anh để đáp ứng yêu cầu học tập, tốt nghiệp hay tiêu chuẩn nghề nghiệp nội bộ. Cụ thể, sinh viên đại học cần chứng chỉ B1-B2 để ra trường, học viên cao học cần chứng chỉ B1 để bảo vệ thạc sĩ, giáo viên tiếng Anh nhiều cấp học cần trình độ B2 hoặc C1 theo chuẩn nghề nghiệp, và cán bộ công chức có thể dùng VSTEP để xét tiêu chuẩn ngoại ngữ khi thi tuyển hoặc nâng ngạch. Ngoài ra, người đi làm trong nước muốn đánh giá và cải thiện trình độ tiếng Anh phục vụ công việc cũng có thể thi VSTEP. (VSTEP không phù hợp cho người định hướng ra nước ngoài vì giá trị quốc tế hạn chế).
IELTS: Phù hợp với những người có mục tiêu quốc tế. Học sinh, sinh viên dự định du học hoặc nộp hồ sơ vào các trường đại học nước ngoài nên chọn IELTS. Người có kế hoạch định cư, làm việc ở các quốc gia nói tiếng Anh (Anh, Mỹ, Úc, Canada...) thường bắt buộc phải có IELTS (General) để hoàn thiện thủ tục visa. Ngoài ra, những ai muốn làm việc cho công ty nước ngoài, tổ chức quốc tế hoặc đơn giản là muốn sở hữu chứng chỉ tiếng Anh có uy tín toàn cầu cũng nên thi IELTS. IELTS phù hợp cho đối tượng rộng, từ học sinh cấp 3 cần xét tuyển đại học, đến người đi làm cần thăng tiến hoặc di cư nước ngoài.
Tóm lại: Nếu bạn chỉ cần chứng chỉ để sử dụng trong nước (học tập, công tác nội bộ) và muốn thi nhanh với chi phí thấp, VSTEP là lựa chọn hợp lý. Ngược lại, nếu mục tiêu của bạn ở ngoài Việt Nam (du học, định cư, phát triển sự nghiệp quốc tế), IELTS là chứng chỉ cần thiết để được công nhận rộng rãi.
Nơi tổ chức thi và tần suất
VSTEP: Kỳ thi VSTEP được Bộ GD&ĐT ủy quyền tổ chức tại các trường đại học trong nước. Tính đến năm 2025, có 36 trường đại học, học viện trên cả nước (Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh) được phép ra đề và cấp chứng chỉ VSTEP. Các đơn vị lớn như Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Sư phạm TP.HCM, Đại học Cần Thơ, v.v. đều tổ chức thi thường xuyên. Lịch thi VSTEP phụ thuộc từng đơn vị, thường mỗi tháng hoặc mỗi quý sẽ có một đợt thi (nhiều trường mở lịch thi hàng tháng do nhu cầu cao). Thí sinh cần theo dõi thông báo từ trường tổ chức để đăng ký. Vì các kỳ thi diễn ra luân phiên tại nhiều nơi, gần như tháng nào cũng có lịch thi VSTEP ở đâu đó, giúp người học chủ động sắp xếp thi khi cần.
IELTS: Được tổ chức bởi Hội đồng Anh (British Council) và IDP Vietnam - hai đơn vị độc quyền tại Việt Nam. Địa điểm thi là các trung tâm do BC và IDP quản lý ở các thành phố lớn (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Huế, Cần Thơ...). Tần suất thi IELTS rất dày: kỳ thi trên giấy diễn ra ~3-4 lần mỗi tháng tại Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh thành lớn; còn thi trên máy tính thì tổ chức gần như hàng ngày (6 ngày/tuần, mỗi ngày 2 ca) ở các trung tâm lớn. Nhờ đó, thí sinh IELTS có thể chọn ngày thi linh hoạt, thường chỉ cần đăng ký trước vài tuần. Kết quả thi có sau ~13 ngày (thi giấy) hoặc 3-5 ngày (thi máy).
Kết luận
Việc lựa chọn giữa VSTEP và IELTS tùy thuộc mục tiêu và điều kiện của người học. Nếu bạn chỉ cần chứng chỉ tiếng Anh để tốt nghiệp, thi công chức hoặc sử dụng trong nước, VSTEP mang lại lợi thế về chi phí thấp và nội dung thi gần gũi. Ngược lại, nếu bạn nhắm đến du học, định cư hay môi trường làm việc quốc tế, IELTS là lựa chọn gần như bắt buộc nhờ tính công nhận toàn cầu. Ngoài ra, cần cân nhắc khả năng hiện tại của bản thân: đạt chứng chỉ VSTEP cấp B1-B2 thường dễ dàng hơn đạt điểm IELTS tương đương, nhưng IELTS lại rèn luyện bạn ở mức độ học thuật cao hơn. Cuối cùng, hãy xác định rõ mục tiêu sử dụng chứng chỉ và nguồn lực (thời gian, tài chính) của mình để đưa ra quyết định phù hợp nhất. Một chứng chỉ tiếng Anh phù hợp sẽ là bước đệm quan trọng trên chặng đường học tập và sự nghiệp của bạn.
