Phần thi Reading (Đọc hiểu) trong kỳ thi VSTEP bậc 3–5 (B1, B2, C1) được đánh giá là thử thách lớn về cả vốn từ vựng học thuật lẫn kỹ năng quản lý thời gian. Thí sinh phải xử lý 4 bài đọc dài với tổng số 40 câu hỏi trắc nghiệm trong vòng 60 phút.
Trong số đó, hai dạng bài luôn khiến nhiều thí sinh lúng túng nhất chính là True/False/Not Given (Định vị thông tin) và Multiple Choice (Trắc nghiệm lựa chọn đáp án A, B, C, D). Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cẩm nang chiến thuật làm bài cực kỳ chi tiết để tự tin chinh phục hai dạng câu hỏi kinh điển này.
Dạng bài True / False / Not Given
Dạng câu hỏi True/False/Not Given (T/F/NG) yêu cầu bạn xác định liệu một thông tin được nêu trong câu hỏi đúng (True), sai (False) hay không được đề cập (Not Given) so với nội dung bài đọc. Đây là dạng câu hỏi kiểm tra khả năng đọc hiểu chi tiết và mức độ chính xác của thông tin.
Nhận biết dạng bài và bản chất lựa chọn
- Dấu hiệu nhận biết: Đề bài thường có dạng “Do the following statements agree with the information given in the text?” hoặc dạng trắc nghiệm chọn khẳng định Đúng/Sai/Không đề cập.
- Quy tắc phân biệt 3 đáp án:
- TRUE (Đúng): Thông tin trong câu hỏi trùng khớp hoàn toàn với nội dung bài đọc (thường được diễn đạt lại bằng từ đồng nghĩa / Paraphrase).
- FALSE (Sai): Thông tin trong câu hỏi mâu thuẫn hoặc trái ngược trực tiếp với thông tin trong bài đọc (bài đọc khẳng định ý ngược lại).
- NOT GIVEN (Không được đề cập): Thông tin trong câu hỏi không xuất hiện hoặc không thể xác định dựa trên bài đọc (bài không hề nhắc tới hoặc không đủ căn cứ khẳng định).
- Ví dụ phân biệt: Nếu bài đọc viết: “Marie Curie sinh năm 1867 tại Ba Lan và hai lần đạt giải Nobel.”
- Câu hỏi 1: “Marie Curie được trao giải Nobel 2 lần.” $\rightarrow$ True (trùng khớp bài đọc).
- Câu hỏi 2: “Marie Curie giành giải Nobel cùng với con gái.” $\rightarrow$ False (bài không nhắc đến con gái, mâu thuẫn với sự thật).
- Câu hỏi 3: “Marie Curie là nhà khoa học nữ xuất sắc nhất thế giới.” $\rightarrow$ Not Given (bài đọc không đưa ra nhận xét so sánh này).
Chiến lược 6 bước làm bài T/F/NG chuẩn xác
- Bước 1: Đọc kỹ mệnh đề câu hỏi: Hiểu rõ ý nghĩa của phát biểu, xác định chủ ngữ, động từ chính và thông tin cốt lõi.
- Bước 2: Gạch chân từ khóa (Keywords) & Từ kiểm soát (Controlling words): Chú ý các từ hạn định tuyệt đối như all, only, never, always, most… vì đây là ranh giới giữa True và False.
- Bước 3: Dự đoán cách diễn đạt lại (Paraphrasing): Nghĩ trước các từ đồng nghĩa hoặc cụm từ tương đương có thể xuất hiện trong bài đọc.
- Bước 4: Scanning định vị vị trí thông tin: Dùng từ khóa (tên riêng, con số, thuật ngữ) để dò nhanh vị trí đoạn văn chứa thông tin. Lưu ý: Đáp án dạng T/F/NG luôn xuất hiện theo trình tự từ trên xuống dưới trong bài đọc.
- Bước 5: Đối chiếu kỹ càng & Quyết định: Đọc kỹ 1–2 câu xung quanh vị trí tìm được, so sánh đối chiếu logic để chọn True, False hoặc Not Given.
- Bước 6: Chuyển tiếp câu tiếp theo: Tận dụng điểm dừng của câu vừa làm để dò tìm câu tiếp theo bên dưới.
Mẹo tránh bẫy True/False/Not Given thường gặp
- Nhầm lẫn giữa False và Not Given: False là bài đọc có nói nhưng nói ngược lại. Not Given là bài hoàn toàn không nhắc tới. Nếu không tìm thấy bằng chứng nào khẳng định hay phủ định, hãy chọn Not Given!
- Mang kiến thức bên ngoài vào bài làm: Tuyệt đối chỉ dựa vào văn bản bài đọc. Dù thông tin ngoài đời là đúng, nhưng bài đọc không đề cập thì vẫn chọn Not Given!
- Sập bẫy các từ tuyệt đối (Always, All, Only): Nếu đề bài dùng từ "All" (tất cả) mà bài đọc chỉ ghi "Most" (phần lớn), đáp án phải là False.
Ví dụ minh họa thực tế dạng T/F/NG
“The cutting of huge figures (geoglyphs) into the English hillsides has taken place for more than 3,000 years. There are 56 hill figures scattered around England, with the vast majority on the chalk downlands of the country’s southern counties.”
Câu hỏi 1: Most geoglyphs in England are located in a particular area of the country.
$\rightarrow$ Đáp án: TRUE (bài ghi phần lớn - "vast majority" nằm ở miền nam - "southern counties").
Câu hỏi 2: There are more geoglyphs in the shape of horses than any other creature.
$\rightarrow$ Đáp án: NOT GIVEN (bài chỉ nêu số lượng 56 hình, không so sánh số lượng hình ngựa với các hình khác).
Dạng bài Multiple Choice (Trắc nghiệm MCQ)
Dạng Multiple Choice Questions (MCQ) yêu cầu thí sinh chọn 1 đáp án đúng nhất trong 4 phương án A, B, C, D dựa trên nội dung bài đọc. Đây là dạng bài chiếm số lượng lớn nhất trong đề thi Reading VSTEP.
Phân loại các đáp án nhiễu (Distractors)
Trong 4 đáp án cho sẵn, chỉ có 1 đáp án đúng hoàn toàn, 3 đáp án còn lại là các cái bẫy tinh vi:
- Đáp án chứa từ khóa nhưng sai nghĩa: Sử dụng y nguyên từ khóa trong bài nhưng ghép nối mâu thuẫn với thông tin thực tế.
- Đáp án trái ngược: Đưa ra thông tin ngược lại so với khẳng định của tác giả.
- Đáp án đúng thông tin nhưng sai câu hỏi: Thông tin có xuất hiện trong bài đọc nhưng không trả lời đúng trọng tâm điều mà câu hỏi đang tìm kiếm.
- Đáp án suy luận quá đà: Đưa ra ý kiến nghe có vẻ hợp lý ngoài đời thực nhưng bài đọc không đề cập đến.
Chiến lược 5 bước làm bài MCQ ăn điểm trọn vẹn
- Bước 1 (Đọc câu hỏi trước, chưa xem đáp án): Đọc kỹ câu hỏi để xác định dạng bài (hỏi ý chính, hỏi chi tiết hay từ vựng), gạch chân từ khóa chính.
- Bước 2 (Scan bài đọc tìm vùng thông tin): Dùng kỹ năng Scanning để định vị đoạn văn chứa câu trả lời.
- Bước 3 (Đọc kỹ vùng thông tin & Tự trả lời): Đọc cẩn thận 2–3 câu xung quanh từ khóa, tự tóm tắt câu trả lời trong đầu trước khi nhìn đáp án A, B, C, D.
- Bước 4 (Loại trừ triệt để 3 đáp án nhiễu): So sánh từng đáp án với câu trả lời trong đầu. Gạch bỏ các đáp án sai 1 phần, sai hoàn toàn hoặc không liên quan.
- Bước 5 (Kiểm tra & Chốt đáp án): Chọn phương án phù hợp nhất với bằng chứng trực tiếp trong bài đọc.
Đoạn văn: "In 1982, a study in the US found that about 20% of farmland was losing topsoil at a rate that would reduce soil productivity."
Câu hỏi: Research completed in 1982 found that in the United States soil erosion...
A. reduced productivity of farmland by 20% $\rightarrow$ SAI (bài ghi 20% diện tích đất bị xói mòn, không phải năng suất giảm 20%).
C. was causing significant damage to 20% of farmland $\rightarrow$ ĐÚNG (khớp 100% với ý 20% đất nông nghiệp bị thiệt hại xói mòn).
Lưu ý đặc biệt cho thí sinh B1–B2 luyện thi
- Quản lý thời gian linh hoạt (Phân bổ 15 phút / bài đọc): 60 phút cho 40 câu hỏi. Đừng sa lầy quá 2 phút cho 1 câu hỏi khó. Nếu phân vân, hãy chọn đáp án khả dĩ nhất và đánh dấu quay lại sau.
- Tận dụng các bài đọc dễ trước: Đề thi VSTEP có độ khó tăng dần từ bài đọc 1 (B1) đến bài đọc 4 (C1). Thí sinh B1–B2 nên làm tốt bài đọc 1, 2 và các câu hỏi dễ ở bài đọc 3 để đảm bảo chắc chắn điểm mục tiêu.
- Không bao giờ bỏ trống đáp án: Bài thi VSTEP không bị trừ điểm cho câu trả lời sai. Hãy đảm bảo 100% các câu hỏi trên màn hình thi máy tính đều được tích chọn trước khi hết giờ!
Hãy kết hợp rèn luyện 2 dạng bài này trên hệ thống Thi thử VSTEP trực tuyến mô phỏng để nâng cao tốc độ phản xạ và đạt kết quả cao nhất nhé!
